हरतालिका तीज · હરતાળિકા-તીજ
അടുത്ത തീയതി
൧൪ സെപ്റ്റംബർ ൨൦൨൬
തിങ്കളാഴ്ച · ശുക്ല തൃതീയ
ഭാദ്രപദ ശുക്ല തൃതീയ, വിവാഹിതരായ സ്ത്രീകൾ ഭർത്താവിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി ഉപവസിക്കുകയും പാർവ്വതീദേവിയെയും പരമശിവനെയും ആരാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മണലോ കളിമണ്ണോ ഉപയോഗിച്ച് ശിവ-പാർവ്വതി വിഗ്രഹങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി ആരാധിക്കുന്നു.
ഹരത് (തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ), അലിക (തോഴി). പാർവതിയുടെ തോഴി അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി കാട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, അങ്ങനെ അവളുടെ അച്ഛൻ നിശ്ചയിച്ച വിഷ്ണുമായുള്ള വിവാഹം നടക്കാതിരിക്കാനും അവൾക്ക് ശിവനുവേണ്ടിയുള്ള തപസ്സ് തുടരാനും കഴിയും. അവൾ മണലുകൊണ്ട് ഒരു ശിവലിംഗം ഉണ്ടാക്കി ഭക്ഷണവും വെള്ളവുമില്ലാതെ ആരാധിക്കുകയും ശിവൻ അവളെ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.
വിവാഹിതരായ സ്ത്രീകൾ തങ്ങളുടെ ഭർത്താക്കന്മാർക്കും അവിവാഹിതരായ സ്ത്രീകൾ നല്ലൊരു ഭർത്താവിനെ ലഭിക്കാനും വേണ്ടി ഭക്ഷണവും വെള്ളവും ഇല്ലാതെ എടുക്കുന്ന നിർജ്ജല ഉപവാസം. മണലോ കളിമണ്ണോ കൊണ്ടുള്ള ശിവലിംഗം ഉണ്ടാക്കി രാത്രി മുഴുവൻ പൂജിക്കുന്നു; ഉപവാസം അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ വരെ നീളുന്നു.
ഈ സമയത്ത് ഒന്നുമില്ല. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ പഴങ്ങളും മധുരപലഹാരങ്ങളും കഴിച്ച് അവസാനിപ്പിക്കുന്നു.
യുപി, ബീഹാർ, എംപി, രാജസ്ഥാൻ, നേപ്പാൾ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് കൂടുതൽ ആഘോഷിക്കുന്നത്. മഹാരാഷ്ട്രയിലും കർണാടകയിലും കുറച്ചുകൂടി ലളിതമായ നിയമങ്ങളോടെ ഹർത്താലികയായാണ് ഇത് അനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. ഹരിയാലി തീജ് (ശ്രാവണ ശുക്ല തൃതീയ), കജ്രി തീജ് (ഭാദ്രപദ കൃഷ്ണ തൃതീയ) എന്നിവയിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമാണിത്, ഈ മൂന്ന് തീജുകളും തൃതീയയാണ്, ഇവ മൂന്നും ഗൗരിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയുമാണ്.