दिवाळी (लक्ष्मी पूजन)

उत्तरेकडे चौदा वर्षांनंतर रामाचे अयोध्येत पुनरागमन झाल्यावर शहर दिव्यांनी उजळून निघाले. पश्चिमेकडे समुद्रमंथनातून लक्ष्मीचे प्रकट होणे आणि अमावस्येला तिची पूजा. पूर्वेकडे त्याच रात्री काली पूजा असते. जैनांसाठी हे महावीरांचे निर्वाण आहे. शिखांसाठी, हा बंदी छोड दिवस आहे, जेव्हा गुरु हरगोविंद यांची ग्वाल्हेरच्या किल्ल्यातून सुटका झाली होती.

ठरलेल्या मुहूर्तावर संध्याकाळी लक्ष्मी आणि गणेशाची पूजा केली जाते, सोबतच खातेवह्यांचेही पूजन (चोपडा पूजन) केले जाते. प्रत्येक उंबरठ्यावर दिवे, रांगोळी, नवीन कपडे, फटाके, काही घरांमध्ये लक्ष्मीच्या कृपेचे प्रतीक म्हणून जुगार खेळला जातो.

सर्वांत वर मिठाई, लाडू, बर्फी, सोन पापडी आणि प्रादेशिकरित्या फराळ, मठरी, चकली आणि बंगाली संदेश.

बंगालमध्ये त्याच रात्री याऐवजी काली पूजा असते, जी पूर्णपणे वेगळ्या देवतेचा आणि वेगळ्या वातावरणाचा सण आहे. गुजरातची दिवाळी म्हणजे वर्षाचा शेवट असतो आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी बेस्तू वरस (नवीन वर्ष) साजरे केले जाते. दक्षिणेचा मुख्य दिवस याच्या एक दिवस आधी होता. ओडिशामध्ये कौंरिया काठी साजरी केली जाते, ज्यामध्ये जळत्या तागाच्या देठांनी पूर्वजांना बोलावले जाते.