गुजराती
नाग पांचम · નાગ પાંચમ
गुजराती नागपंचमी, जन्माष्टमीच्या तीन दिवस आधी श्रावण कृष्ण पंचमीला (गुजराती दिनदर्शिका) नागपूजा.
आस्तिकाने या दिवशी जनमेजयाचा सर्पयज्ञ थांबवला, ज्यामुळे सर्प जातीचे रक्षण झाले. याव्यतिरिक्त, कृष्णाने यमुनेमध्ये कालियाचा वध न करता त्याला पराभूत केले आणि सोडून दिले.
सापाच्या मूर्ती, वारूळ आणि नाग दगडांवर दूध अर्पण केले जाते. सापांना त्रास दिला जात नाही, आणि या दिवशी खोदणे आणि नांगरणी करणे टाळले जाते जेणेकरून जमिनीखालील कोणत्याही गोष्टीला इजा होऊ नये. दारावर नागांची चित्रे काढली जातात.
दूध आणि तांदळाचा नैवेद्य. महाराष्ट्रात, काहीही तळलेले नाही, तळणे आणि भाजणे टाळले जाते, कारण चुलीचा संबंध नागाशी जोडला जातो. त्याऐवजी वाफवलेले पदार्थ बनवले जातात.
गुजरातची तारीख वर सांगितल्याप्रमाणे वेगळी आहे. दक्षिण भारतात, विशेषतः कर्नाटकात, महिला भावांच्या कल्याणासाठी नाग दगडांची पूजा करतात. बंगालमध्ये ही मनसा पूजा आहे, जी सर्पांची देवी मनसासाठी केली जाते.
