Sarva PanchangSarva Panchang
अमावस्या

सोमवती अमावस्या

याला हे देखील म्हणतात: सोम अमावस्या

चंद्र आणि भगवान शिवाला समर्पित असलेल्या सोमवारी जेव्हा अमावस्या येते, तेव्हा सोमवती अमावस्या होते. लोकपरंपरेनुसार, भीष्मांनी युधिष्ठिराला याचे महत्त्व समजावून सांगितले होते की, या दिवशी पवित्र जलात स्नान केल्याने दारिद्र्य दूर होते आणि पूर्वजांना शांती लाभते. विवाहित स्त्रिया अखंड सौभाग्यासाठी आणि कुटुंबाच्या रक्षणासाठी हा उपवास करतात.

महत्त्वाचे मुद्दे

पक्ष
कृष्ण पक्ष
चंद्र मास
जेव्हा अमावस्या सोमवारी येते
रोजी पाळले जाते
अमावस्येशी जुळून येणारा सोमवार
देवता
भगवान शिव, भगवान विष्णू (अश्वत्थ नारायण), दिवंगत पूर्वज

कथा

एका लोकप्रिय कथेनुसार, सोना नावाच्या एका सदाचारी धोबीण महिलेने एका निष्पाप तरुणीला ग्रहदोषापासून वाचवण्यासाठी आपल्या सोमवती अमावस्येच्या उपवासाचे पुण्य निःस्वार्थपणे दिले होते. ही कथा दर्शवते की भक्ती आणि औदार्यामुळे चिरंतन दैवी कृपा प्राप्त होते.

नियम व पद्धती

  • पवित्र पिंपळाच्या झाडाभोवती (अश्वत्थ) 108 प्रदक्षिणा (परिक्रमा) घालणे
  • पिंपळाच्या मुळाशी दूध, पाणी, चंदन आणि गोड पदार्थ अर्पण करणे
  • सूर्योदयाच्या वेळी पवित्र नद्यांमध्ये स्नान करणे
  • काळ्या तिळाने पूर्वजांचे तर्पण करणे

प्रादेशिक विविधता

  • सोमवती स्नानासाठी हरिद्वार, प्रयागराज आणि कुरुक्षेत्र येथे भाविकांची प्रचंड गर्दी जमते

सामान्य प्रश्न

सोमवती अमावस्येला पिंपळाच्या झाडाची पूजा का केली जाते?
पिंपळाचे झाड (अश्वत्थ) हे त्रिमूर्तींचे रूप मानले जाते, ज्याच्या खोडामध्ये विष्णूचा वास असतो, ज्यामुळे त्याची प्रदक्षिणा करणे आध्यात्मिकदृष्ट्या शुद्ध करणारे मानले जाते.

अमावस्या चे प्रकार