విభువన సంకష్ట హర చతుర్థి

ఇలా కూడా పిలుస్తారు: విభువన పాలక చతుర్థి

విభువన సంకష్ట హర చతుర్థి అనేది సుమారు మూడేళ్లకొకసారి క్యాలెండర్‌కు జతచేయబడే అధిక మాసంలో వచ్చే సంకష్ట హర చతుర్థి, కాబట్టి ఇది అన్నింటికంటే అరుదైనది. ఈ రోజున గణపతిని లోకాలను రక్షించే 'విభువన పాలకుడు'గా పూజిస్తారు. ప్రతి సంకష్ట హర చతుర్థి లాగే, భక్తులు విఘ్నాలు తొలగిపోవాలని రోజంతా ఉపవాసం ఉండి, చంద్రోదయం తర్వాత ఉపవాసాన్ని విరమిస్తారు.

ముఖ్య విషయాలు

పక్షం
కృష్ణ పక్షం
చంద్ర మాసం
అధిక మాసం (అదనపు చంద్ర మాసం ఉండే సంవత్సరాలలో మాత్రమే)
దేవతలు
గణపతి (విభువన పాలక మహా గణపతి), చంద్ర దేవుడు

కథ

అధిక మాసాన్ని పురుషోత్తమ మాసం అని కూడా పిలుస్తారు, ఈ నెలలో అధికంగా పూజలు, దానాలు, వ్రతాలు ఆచరిస్తారు. ఇందులో వచ్చే సంకష్ట హర చతుర్థి అలాంటి సంవత్సరంలో మాత్రమే వస్తుంది, అందుకే భక్తులు దీనిని గణపతిని ఆరాధించే అరుదైన అవకాశంగా భావిస్తారు.

ఆచారాలు

  • రోజంతా ఉపవాసం ఉండి, చంద్రోదయం తర్వాత చంద్రునికి అర్ఘ్యం సమర్పించి ఉపవాసాన్ని విరమించడం
  • గరిక, పూలు, మోదకాలతో గణపతిని పూజించడం
  • గణపతి అష్టోత్తర శతనామాలను (108 నామాలు) పఠించడం

సాధారణ ప్రశ్నలు

గణపతిని విభువన పాలకుడు అని ఎందుకు పిలుస్తారు?
పాలకుడు అంటే రక్షకుడు. సకల లోకాలను రక్షిస్తూ, క్రమబద్ధంగా నడిపించే రక్షకుడిగా గణపతిని ఈ పేరుతో కీర్తిస్తారు.
విభువన సంకష్ట హర చతుర్థి ఎంత కాలానికి ఒకసారి వస్తుంది?
సుమారు మూడేళ్లకు ఒకసారి వచ్చే అధిక మాసం ఉన్న సంవత్సరంలో మాత్రమే వస్తుంది. అటువంటి సంవత్సరంలో పన్నెండుకు బదులుగా పదమూడు సంకష్ట హర చతుర్థులు ఉంటాయి.

సంకష్ట హర చతుర్థి రకాలు