ధన త్రయోదశి, ధన్వంతరి జయంతి, యమ దీపం

సూర్యాస్తమయం తర్వాత లక్ష్మీదేవి మరియు కుబేరులను పూజిస్తారు, బంగారం, వెండి లేదా కొత్త పాత్రలు కొనడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు. ఇది దేవవైద్యుడైన ధన్వంతరి జయంతి కూడా. కుటుంబానికి అకాల మృత్యువు కలగకుండా ఉండేందుకు సంధ్యా సమయంలో ఇంటి ప్రధాన ద్వారం వెలుపల యముడి కోసం దీపం వెలిగిస్తారు.

ఎప్పుడు: త్రయోదశి ఉన్నప్పుడు సూర్యాస్తమయం తర్వాత ప్రదోష కాలంలో పూజ చేస్తారు, స్థిర వృషభ లగ్నం ఉదయించే సమయం అత్యంత శ్రేష్టం.

భూత చతుర్దశి

రక్షణను కోరే గుజరాత్ పర్వదిన రాత్రి. చెడును, భయాన్ని పారద్రోలడానికి అర్ధరాత్రి వేళ మహాకాళి, హనుమంతుడు మరియు వీర బేతాళుడిని పూజిస్తారు. ఇది నరక చతుర్దశితో సమానం కాదు: అది ఉదయం పూట ఆచరించే పండుగ మరియు తరచుగా మరుసటి రోజున వస్తుంది.

ఎప్పుడు: అర్ధరాత్రి (నిశిత కాలం) చతుర్దశి ఉండే సమయాన్ని బట్టి నిర్ణయిస్తారు, కాబట్టి ఇది నరక చతుర్దశికి ఒక రోజు ముందు రావచ్చు.

ముఖ్యంగా గుజరాత్‌లో, శక్తి మరియు రక్షణ కోసం కాళీ చౌదస్ రాత్రి హనుమంతుడిని పూజిస్తారు. అయోధ్యలోని హనుమాన్‌గఢీలో ఈ రోజున హనుమాన్ జయంతి జరుపుకుంటారు.

ఎప్పుడు: చతుర్దశి రాత్రి, కాళీ చౌదస్ వచ్చే రాత్రే.

నరక చతుర్దశి, రూప్ చౌదస్, చోటీ దీపావళి, తమిళ దీపావళి

నరకాసురుడిపై శ్రీకృష్ణుడి విజయాన్ని స్మరిస్తూ, సూర్యోదయానికి ముందు శరీరానికి నువ్వుల నూనె, సున్నిపిండి రాసుకుని స్నానం చేస్తారు (అభ్యంగన స్నానం). సాయంత్రం దీపాలు వెలిగిస్తారు. తమిళనాడు మరియు కర్ణాటకలలో ఈ వేకువజామునే కొత్త బట్టలు, బాణాసంచాతో ప్రధాన దీపావళి వేడుక జరుపుకుంటారు.

ఎప్పుడు: చతుర్దశి ఉన్న సమయంలో చంద్రోదయం మరియు సూర్యోదయం మధ్య స్నానం చేస్తారు.

లక్ష్మీ పూజ, దీపావళి, చోపడా పూజ, శారదా పూజ

ప్రధానమైన రాత్రి. ఇళ్లలో మరియు పని ప్రదేశాలలో లక్ష్మీదేవి, వినాయకుడు మరియు సరస్వతీదేవిని పూజిస్తారు, ప్రతి మూలా దీపాలు వెలిగిస్తారు. వ్యాపార కుటుంబాలు, ముఖ్యంగా గుజరాత్‌లో, లక్ష్మీదేవి మరియు శారదాదేవి సమక్షంలో కొత్త ఖాతా పుస్తకాలను ప్రారంభిస్తారు (చోపడా పూజ).

ఎప్పుడు: అమావాస్య సాయంత్రం (ప్రదోష కాలం) ఉండే రోజున పాటిస్తారు. ప్రదోష సమయంలో పూజ చేస్తారు, స్థిర వృషభ లగ్నం ఉన్నప్పుడు చేయడం అత్యంత శ్రేష్టం.

శ్యామా పూజ

బెంగాల్, ఒడిశా మరియు అస్సాంలలో దీపావళి అమావాస్య కాళికాదేవికి అంకితం, అర్ధరాత్రి వేళ పూజ చేస్తారు. కొన్ని సంవత్సరాలలో ఇది లక్ష్మీ పూజకు ఒక రోజు ముందే వస్తుంది.

ఎప్పుడు: అర్ధరాత్రి (నిశిత కాలం) అమావాస్య ఉండే సమయాన్ని బట్టి నిర్ణయిస్తారు.

కేదార గౌరీ వ్రతం

శివపార్వతులను కలిసి పూజించే ఉపవాస వ్రతం, దీపావళి అమావాస్య నాడు ప్రధానంగా తమిళనాడులో ఆచరిస్తారు. కొన్ని కుటుంబాలు దీనిని 21 రోజుల పాటు ఆచరించి, ఈ రోజున ముగిస్తాయి.

అన్నకూట్

ఇంద్రుని తుఫాను నుండి వ్రజవాసులకు ఆశ్రయం కల్పించడానికి శ్రీకృష్ణుడు గోవర్ధన పర్వతాన్ని ఎత్తాడు. ఆయనకు ఆహార పర్వతం రూపంలో అన్నకూట్ నైవేద్యం సమర్పిస్తారు, మరియు గోవర్ధన పర్వత చిన్న ప్రతిరూపాన్ని చేసి పూజిస్తారు.

ఎప్పుడు: కార్తీక శుక్ల పాడ్యమి, ఉదయం పూజ.

బలి పాడ్వా, దీపావళి పాడ్వా

వామనుడి చేత పాతాళానికి పంపబడిన బలి చక్రవర్తి తిరిగి భూమికి రావడానికి అనుమతి పొందుతాడు, ఆయన్ను పూజతో స్వాగతిస్తారు. మహారాష్ట్రలో దీనిని దంపతుల కోసం ఉద్దేశించిన దీపావళి పాడ్వాగా కూడా జరుపుకుంటారు.

ఎప్పుడు: గోవర్ధన పూజ రోజే.

గుజరాతీ నూతన సంవత్సరం, నూతన్ వర్ష్

గుజరాతీ నూతన సంవత్సరం: కొత్త విక్రమ సంవత్ సంవత్సరం ప్రారంభమవుతుంది. కుటుంబాలు పెద్దలను, దేవాలయాలను దర్శించుకుని ఒకరికొకరు "సాల్ ముబారక్" అని శుభాకాంక్షలు తెలుపుకుంటారు.

భావూ బీజ్, భాయ్ బీజ్, యమ ద్వితీయ

సోదరీమణులు తమ సోదరులకు తిలకం దిద్ది, వారి దీర్ఘాయుష్షు కోసం ప్రార్థించి, భోజనం పెడతారు; సోదరులు కానుకలు ఇస్తారు. ఈ రోజున యమధర్మరాజు తన సోదరి యమున ఇంటికి భోజనానికి వెళ్లినందున దీనికి యమ ద్వితీయ అని పేరు వచ్చింది.

ఎప్పుడు: విదియ ఉన్న సమయంలో మధ్యాహ్నం (అపరాహ్నంలో) తిలకం పెట్టాలి.

ప్రతి జీవి కర్మల లెక్కలను భద్రపరిచే చిత్రగుప్తుడితో పాటు కలములు, సిరా మరియు ఖాతా పుస్తకాలను కాయస్థ సమాజం పూజిస్తుంది.

ఎప్పుడు: భాయ్ దూజ్ రోజే మధ్యాహ్నం (అపరాహ్నం).