सफला एकादशी

याला हे देखील म्हणतात: पौष कृष्ण एकादशी

सफला म्हणजे 'फलदायी' किंवा 'यशस्वी'. हे व्रत या धारणेवर आधारित आहे की खरी भक्ती संकटात सापडलेल्या जीवनालाही योग्य दिशा देऊ शकते. ही वर्षातील नियमित एकादशींपैकी एक असून अधिक मासात येणाऱ्या दोन विशेष एकादशींपेक्षा वेगळी आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे

पक्ष
कृष्ण पक्ष
चंद्र मास
पौष (पौर्णिमान्त); मार्गशीर्ष (अमावास्यांत)
रोजी पाळले जाते
कृष्ण पक्षाची अकरावी तिथी
देवता
भगवान विष्णू, भगवान कृष्ण

कथा

सफला एकादशीची प्रचलित कथा राजा महिष्मंताचा उनाड मुलगा लुंपक याच्यावर आधारित आहे, ज्याला राज्यातून हाकलून दिले जाते. जंगलात राहत असताना परिस्थितीवश तो एकादशीची संपूर्ण रात्र उपाशी राहून जागरण करतो. कथेनुसार या व्रताच्या पुण्यामुळे त्याचे नशीब बदलते आणि शेवटी त्याचा राज्याशी पुन्हा मिलाफ होतो. वेगवेगळ्या कथनांमध्ये यातील तपशील भिन्न असू शकतात.

नियम व पद्धती

  • भाविक लुंपकाची कथा ऐकतात, विष्णूंची पूजा करतात आणि त्यांच्या परंपरेनुसार उपवास करतात. ही कथा आत्मसुधारणा आणि नव्या सुरुवातीच्या शक्यतेवर भर देते.

सामान्य प्रश्न

सफला एकादशी कधी साजरी केली जाते?
सफला एकादशी पौष (पौर्णिमान्त); मार्गशीर्ष (अमावास्यांत) महिन्यातील कृष्ण पक्षाच्या अकराव्या तिथीला (एकादशीला) साजरी केली जाते.

एकादशी चे प्रकार