हा उपवास लोभावर मात करण्याशी का जोडला गेला आहे?

गजानन अतृप्त लालसेच्या आंतरिक भावनेवर ताबा मिळवतात आणि खरे समाधान भक्ती व इतरांना देण्यातून मिळते ही शिकवण देतात.

गजानन संकष्टी चतुर्थी

याला हे देखील म्हणतात: गजानन गणेश चतुर्थी

हे व्रत गजानन गणेशाला ('हत्तीचे मुख असलेले रूप') समर्पित आहे. मुद्गल पुराणात गजाननाने लोभासुराचा (लोभ आणि लालसेचा राक्षस) वध केल्याचे सांगितले आहे. पवित्र श्रावण महिन्यात पाळला जाणारा हा उपवास शैव भक्तीचा गणेश पूजेशी समन्वय साधतो.

महत्त्वाचे मुद्दे

पक्ष: कृष्ण पक्ष
चंद्र मास: आषाढ (अमावास्यांत); श्रावण (पौर्णिमान्त)
देवता: भगवान गणेश (गजानन पीठ), चंद्र देव, भगवान शिव

कथा

जेव्हा लोभासुराने सर्व प्राणिमात्रांमध्ये अतृप्त लालसा निर्माण करून स्वर्गावर ताबा मिळवला, तेव्हा रैभ्य ऋषींनी देवांना गजानन गणेशाची उपासना करण्याचा सल्ला दिला. गणेशाचे भव्य रूप पाहून लोभासुराने लोभाचा त्याग केला आणि सज्जनांना कधीही त्रास न देण्याचे वचन दिले.

नियम व पद्धती

भगवान शंकराची बेलपत्राने आणि गणेशाची दुर्वांनी संयुक्त पूजा करणे
लोभावर मात करण्यासाठी भुकेल्यांना अन्न आणि धान्याचे दान करणे
संध्यासमयी गणेश अथर्वशीर्षाचे पठण करणे

प्रादेशिक विविधता

उत्तर, मध्य आणि दक्षिण भारतात श्रावण सोमवारच्या उपवासांसोबत हा दिवस मोठ्या भक्तिभावाने साजरा केला जातो

सामान्य प्रश्न

हा उपवास लोभावर मात करण्याशी का जोडला गेला आहे?: गजानन अतृप्त लालसेच्या आंतरिक भावनेवर ताबा मिळवतात आणि खरे समाधान भक्ती व इतरांना देण्यातून मिळते ही शिकवण देतात.

गजानन संकष्टी चतुर्थी

कथा

नियम व पद्धती

प्रादेशिक विविधता

सामान्य प्रश्न

संकष्टी चतुर्थी चे प्रकार